DOLAR 8,566
EURO 10,147
PARİTE 1,184
ALTIN 495,921
FAİZ 18,730
BİST 1.359,5
BİST30 1.460,1
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 32°C
Az Bulutlu

Ceza Muhakemesinde Yeni Dönem ‘Seri Muhakeme Usulü’

10.01.2020

 

01.01.2020 tarihi itibariyle kanun koyucu Ceza Muhakemesi Kanunu md. 250 hükmü Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır’ diyerek Türk yargısına ‘Seri Muhakeme Usulü’ sistemini kazandırmıştır. Bu sayede yargılamanın hızlı biçimde gerçekleştirilmesi ve vatandaşın adliyeye gelip giderek psikolojik baskıya maruz kalmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

CMK md. 250 hükmü gereğince eğer Cumhuriyet savcısı kamu davası açılmasının ertelenmesine karar vermezse seri muhakeme usulünü uygulamak zorundadır. Seri muhakeme usulü her suç için geçerli değildir. Seri muhakeme usulünün uygulanabileceği katalog suçlar kanunla belirtilmiştir:

  1. Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
  2. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),
  3. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
  4. Gürültüye neden olma (madde 183),
  5. Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
  6. Mühür bozma (madde 203),
  7. Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
  8. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
  9. Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268),

suçları.

Seri muhakeme usulü ön ödeme ve uzlaştırmaya tabi suçlarla, şüpheli için yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâllerinden birinin mevcut olduğu durumlarda uygulanmaz. Suç iştirak halinde yani birden fazla kişiyle birlikte işlenmişse bu kişilerden herhangi biri seri muhakeme usulünü kabul etmediği takdirde yine bu usul uygulanmayacaktır.

            Teklif

            Öncelikle bu usulün uygulanması için soruşturmanın tamamlanmış olması ve Cumhuriyet savcısının soruşturma tamamlanmasının devamında buna ilişkin bir teklif yapması gerekmektedir. Bu teklifi şüpheli de iddianamenin düzenlenmesine kadar yapabilir.

            Seri Muhakeme  Usulü Nasıl  Uygulanır?

Cumhuriyet savcısı, seri muhakeme usulü teklifini yaparken öncelikle suçun cezasını belirlemek zorundadır. Bu cezayı belirlerken savcının somut olayla ilgili değerlendirme yapma yetkisi bulunmamaktadır.  Kanunda yazan ceza miktarı dahilinde alt ve üst sınır arasında bir ceza tespit etmek zorundadır. Yani suç teşebbüs aşamasında kalmışsa veya zincirleme suç hükümleri varsa ceza belirlenirken bu husus dikkate alınmadan kanuna bağlı kalarak ceza miktarını tayin edecek ve bunun ½’sini (yarısını) belirleyecektir.

Şüpheli, Cumhuriyet savcısı veya kolluk tarafından seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirilir. Bu hususta, teklifi kabul etme imkânı olduğu, eğer bu teklifi kabul ederse mahkeme tarafından teklifin değerlendirilerek kabul kararı verileceği veya teklifin kanuni şartları sağlanmamışsa reddedeceği anlatılır. Teklif aşamasında müdafi bulunması kanunen zorunlu değildir. Ancak teklifin usulüne uygun yapılması ve şüphelinin bütün yönleriyle aydınlatılması gereklidir. Burada şüpheli tarafından suç kapsamı etraflıca değerlendirilmeli, mevcut deliller göz önüne alınarak belirlenen ceza oranı kabul edilmeli veya reddedilmelidir.

Yapılan teklif, şüpheli tarafından değerlendirilip uygun bulunmasıyla kabul aşamasına geçilir. Cumhuriyet savcısının teklifinin kabulü halinde CMK md. 250/3’e göre müdafi bulunması zorunludur. Aksi takdirde bu husus mahkeme tarafından bir ret sebebi olacaktır.

Cumhuriyet savcısı yazılı olarak görevli asliye ceza mahkemesinden usulün uygulanmasını talep etmelidir. Bu talepte şu hususların bulunması gerekmektedir:

  1. a) Şüphelinin kimliği ve müdafii,
  2. b) Mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisi,
  3. c) İsnat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri,

ç) İsnat olunan suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,

  1. d) Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,
  2. e) İsnat olunan suçu oluşturan olayların özeti,
  3. f) Cumhuriyet savcısı tarafından bu usulün uygulanmasının şüpheliye teklif edildiği ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul ettiği,
  4. g) Belirlenen ceza ve/veya güvenlik tedbirleri ile uygulanmış ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasına seçenek yaptırımlar veya hapis cezasının ertelenmesine ilişkin hususlar.

Talepnamenin hazırlanmasıyla şüpheli ivedilikle mahkemeye gönderilir. Burada amaç aynı gün işlemlerin bitirilerek şüphelinin adliyeye bir daha gelmesini engellemektir.

Mahkeme Kararı

Mahkeme tarafından talepname değerlendirilerek şüpheli ve müdafiye suçun vasıf ve mahiyeti çerçevesinde talepnamedeki şartları kabul edip etmediği sorulur. Şüpheli, mahkeme tarafından hüküm kuruluncaya kadar bu kabul beyanından vazgeçebilir. Kabul ettiği takdirde mahkeme tarafından hüküm kurulur. Bu karara karşı itiraz yolu açıktır.

            İlk Karar      

            Bahsedilen seri muhakeme usulüne ilişkin ilk örnek karar Ankara’dan geldi. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlamasıyla kolluk görevlileri tarafından hakkında işlem yapılan O.A. ‘Seri Muhakeme Bürosu’nda görevli savcı tarafından yapılan teklifle avukatı huzurunda seri muhakeme usulü çerçevesinde yapılan teklifi kabul etti. Dört ay olarak belirlenen hapis cezasında seri muhakeme usulü uygulanarak ½ indirim yapıldı ve ceza iki ay olarak verildi. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesi kapsamında tutuklu süre geçirmeyen O.A. aynı gün içerisinde mahkemedeki işlemlerini bitirdi.

 

*
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.