DOLAR 6,864
EURO 7,768
PARİTE 1,130
ALTIN 397,33
FAİZ 10,310
BİST 114.80
BİST30 131.28
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 26°C
Gök Gürültülü

Kişisel Verileri Koruma Kanunu ve Tarihçesi

06.06.2020

İnternetin kullanımının yaygınlaşmasıyla kişiler iş ve işlemlerini elektronik ortamlar aracılığıyla özellikle de internet üzerinden yapmaya başladı. Dolayısıyla bu esnada birçok kişisel veriyi paylaşmak zorunda kaldı. Özellikle büyük şirketler ve perakende iş yapan sigorta, bankacılık, e-ticaret gibi alanlardaki şirketler ciddi bir veri havuzu sahibi oldu. İnternet kullanımının artmasının olumlu etkileri olduğu gibi getirdiği riskler de mevcuttur. Bunlardan en önemlisi devletler düzeyinde etkili saldırıları olan, “hacker” diye tabir edilen veri hırsızlığı çeteleridir. Veri yoğunluğuyla beraber  hacker saldırıları da veri sorumlularına karşı gerçekleştirilmeye başlandı.

VERİ KORUNMASI KÜLTÜRÜMÜZDE VAR

Veri korunması mevzuatı ve çalışmaları her ne kadar yurt dışından ithal edilmiş gibi gözükse de bizim kültürümüzde ve inancımızın temelinde olan bir kavram. ”Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın.” diyerek İslam dini, bilginin gereksizini ve işe yaramayanını almayı yasaklamıştır. Aynı şekilde Rufai Hazretleri kavga eden iki çocuğu görüp ayırarak çocuklardan birine ‘Senin baban kim?’ diye sorduğunda çocuk ‘İşine yaramayacak bu bilgiyi ne yapacaksın?’ diye cevap vermiş ve Rufai Hazretleri de ‘Çocuktan edep öğrendik.’ diyerek edebin fazla ve işe yaramaz bilgiyi edinmemek olduğunu göstermiştir.

Aslında kendi yaşayışımızda olan dedikodu yapmamak (veri aktarımında açık rıza alınma şartı), işe yaramayacak bilgiden kaçınmak (kişisel verilerin amacına uygun alınması) gibi uyguladığımız ve kültürümüzle harmanladığımız davranışların mevzuat yansıması olarak kişisel verilerin korunması kanunu ve  ilgili yönetmelikleri görmekteyiz. Burada şu önemlidir ki biz bunu dışarıdan aldık, nasıl uygulayalım, bize uymaz anlayışı yanlıştır. Veri korunması kendi kültürümüzde olan ancak yurtdışında mevzuat düzenlemeleri ve uygulamalarıyla daha ilerlemiş ve bizim de bu çalışmalara birçok ülkeyle beraber erken adım attığımız bir davranış biçimidir.

Veri Korumanın Uluslararası Mevzuat Gelişimi

Dolaşımda bulunan verilere ilişkin kodifikasyon çalışmalarının ilki 7 Ekim 1970 tarihinde Almanya’nın Hessen Eyaletine ait Kişisel Verilerin Korunması Kanunudur. Avrupa Birliği, geniş kapsamlı ilk düzenlemeyi 24 Ekim 1995 tarihinde 95/46/EC sayılı Veri Koruma Direktifi’ni yürürlüğe sokarak gerçekleştirmiştir. Veri Koruma Direktifi, üye devletlerin iç hukuklarında daha önceden veri koruması ile ilgili normlarının olduğu bir zamanda, kişisel verilere daha güçlü bir koruma sağlanması ve üye devletlerin normlarını uyarlama ve kişisel verilerin serbest dolaşımını sağlama gereksinimleri sebebiyle ortaya çıkmıştır. Türkiye’de 2016 yılında yürürlüğe giren Kişisel Verileri Koruma Kanunu bu direktif esas alınarak hazırlanmıştır.

AB direktiflerinin üye ülkelere doğrudan uygulanmaması sebebiyle direktif kişisel verilerin korunması alanındaki düzenlemelerde yetersiz kalmıştır. 8 Kasım 2001’de 181 No’lu ‘Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesine Ek Denetleyici Makamlar ve Sınır Aşan Veri Akışına İlişkin Protokol’ kabul edilerek, protokolü imzalayan taraf devletler kişisel verilerin korunması konusunda denetim mekanizması kurmayı kabul etmiştir. Ancak

birlik içerisindeki devletlerin tamamına bu protokol hükümleri uygulanamamaktadır. Avrupa Birliği içerisinde yeknesak düzenlemelerin olması amacıyla kabul edilmiş en geniş kapsamlı ve en güncel düzenleme 2016/679 sayılı Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğüdür(Tüzük ya da GDPR)  25 Mayıs 2018’de yürürlüğe giren GDPR, Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin vatandaşlarının kişisel verilerinin korunması konusunda bağlayıcıdır. Ayrıca AB üyesi vatandaşlar GDPR m.3’e göre yer bakımından üye olmayan devletlerdeki iş ve işlemlerinde GDPR hükümlerince koruma altındadır. Bu konuda ülkelerin iç hukukunda düzenleme bulunması halinde normlar hiyerarşisi hükümlerine göre hareket edilecektir.

Türkiye, kişisel verilerin korunması konusunda uluslararası sözleşmelere ilk taraf olan ve bu konuda öncü olan ülkeler içerisindedir. 28 Ocak 1981 tarihinde 108 Nolu ‘Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması’ sözleşmesini imzalayarak veri korunmasında uluslararası öncü devletlerden olmuştur.

Uluslararası sözleşmelerin yanı sıra Türkiye, kişisel verileri anayasal güvence altına alarak anayasada kişi hakları içerisinde düzenlemiştir. 2010 yılında Anayasanın 20. Maddesine 3. Fıkranın eklenmesiyle ‘Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.’ Denilerek kişisel veriler anayasal güvence altına alınmıştır.

Bu hükmün yanı sıra 7 Nisan 2016 tarihinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve kişisel verilere ilişkin detaylı düzenlemeler bu kanunla yapılmıştır.

Türk Ceza Kanunu’nda da 135.md ile 140.md’ler arasında ceza normu olarak kişisel verileri hukuka aykırı elde etme, başkasına verme ve yok etmeme fiilleri düzenlenmiştir.

*
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.