DOLAR 8,567
EURO 10,148
PARİTE 1,184
ALTIN 495,934
FAİZ 18,730
BİST 1.359,5
BİST30 1.460,1
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 32°C
Az Bulutlu

Yeni Koronavirüs (COVİD-19) ve Getirdiği Hukuki Problemler

20.03.2020

Dünya üzerinde büyük etkisi olan ve pandemi (tüm dünyaya yayılan ve etki gösteren salgın hastalık) olarak herkesi etkileyen Covid – 19 virüsü Çin’in Wuhan kentindeki bir hayvan pazarında çıkmıştır. İlk etkilerini Aralık 2019 ‘da gösteren bu virüs, kısa sürede tüm dünyaya yayılmıştır. Ülkemizde de üç ay boyunca vaka görülmemiş, ancak 11 Mart 2020 tarihinde ilk vaka görülmüş ve 85 yaşındaki vatandaşımız kısa süre önce hayat mücadelesini kaybetmiştir. İlk vakanın görülme tarihinden itibaren resmi rakamlara göre 359 vaka 4 ölüm gerçekleşmiştir. Bu sırada tüm yetkililer virüsün yayılma hızının kesilmesi adına evden çıkmamayı, mümkünse dışarı temasını kesmeyi önermektedir. Bu minvalde halkın büyük çoğunluğu dışarı çıkmayı kesmiştir. Kültürel etkinlikler, toplu aktiviteler, okullar ve öğrenci yurtları kapatılmış haliyle birçok sektör bununla ilişkili olarak işyerini kapatmak veya iş akışını yavaşlatmak mecburiyetinde kalmıştır. İptal edilen etkinlikler sebebiyle uçuş ve konaklama planları değişmiş ve buna bağlı olarak ücret iadeleri gündeme gelmiştir. Tüm bunlar hukuki problemleri oluşmuş, işçi-işveren ilişkisi, tüketici hakları konusunda birçok merak edilen konu ortaya çıkmıştır.

UÇAK BİLETİ VE PAKET TUR İPTALLERİ

Havayolu şirketlerinin bu konudaki olumlu tutumuyla çoğunlukla böyle bir problem yaşanmamakta ve ücret iadeleri yapılmaktadır. Ancak bir sorunla karşılaşılması durumunda yurt dışı uçuşlarda iptal istemi halinde tüketici için ‘mücbir sebeple iptal hakkı’ gündeme gelmektedir.

Bu iptal ve ücret iadesi için öncelikle havayolu şirketine başvurmak gerekmektedir. Başvurunun yazılı olması ispat açısından önemli görülmektedir.  Başvuru sahipleri, başvuruya rağmen iptal işlemi yapılmaması veya ücretin iade edilmemesi durumunda yazılı başvuru belgesiyle birlikte tüketici hakem heyetine başvurarak ücretlerini iade alabilme imkanına sahiptir.

Paket turlarda da mücbir sebep dolayısıyla iptal etme imkanı bulunmaktadır. Tur şirketleri salgın hastalık sebebiyle turları ileri bir tarihe ertelemeli veya iptal ederek tüketiciye ücret iadesini gerçekleştirmelidir. Tur şirketlerinin iptal ve iade işlemini yapmaması durumunda tüketicilerin Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurma hakkı bulunmaktadır.

KORONAVİRÜSTE İŞÇİ – İŞVEREN İLİŞKİSİ

İşten Çıkartılan İşçi

Çeşitli şirketlerin veya esnaf işletmelerinin mevcut durum itibariyle işçilerin sözleşmesini feshetme yoluna gittiği görülmektedir. Burada tespit edilmesi gereken husus mücbir sebep dolayısıyla işçinin sözleşmesinin feshedilip edilemeyeceğidir. Bunun yanı sıra uygulamada işverenler ücretsiz izin kullandırma yoluna da gitmektedir.

İşveren, işçiye bu süre zarfında ücretsiz yıllık izni zorunlu olarak kullandıramamaktadır. Ücretsiz izin için tarafların karşılıklı rızası aranmaktadır. İşin zorlayıcı sebepten durması halinde işveren işçiye ilk hafta yarım ücret öder. Sonrasında TARAFLARIN ANLAŞMASI HALİNDE iş sözleşmesi askıya alınabilir. Ancak işçi bunu kabul etmezse, sözleşmenin feshi yoluna gidip kıdem tazminatı alabilir. Burada işe iade davası açarak işe dönüş imkanı da sonrasında yasal yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır.

İşten bu süreçte çıkartılan işçilere mutlaka yasal yollara başvurarak haklarını aramalarını tavsiye etmekteyim.

Kısa Çalışma Ödeneği

İşveren, zorlayıcı sebeple işyerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak en az üçte bir oranında azaltmış veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurmuş olması halinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir.) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı 100 milyar TL’lik ekonomi paketinde kısa çalışma ödeneğinin devreye gireceği söylendi. 4447 sayılı kanun ek madde 2’de şartları belirtilen kısa çalışma ödeneği, işçinin başvuru tarihinden önceki 120 gün sigorta kaydı olması şartıyla işsizlik sigortasından faydalanabilecekler için İŞKUR’a başvuruda bulunmasını belirtmektedir.

Kısa çalışma ödeneği kapsamında işçilere kısa çalışma ödeneği ve işçinin genel sağlık sigortası ödemesinin yapılması devlet tarafından sağlanmaktadır. Bu kapsamda 4.380,99 TL’ye kadar işçi başına destek verilmektedir.

Kısa çalışma ödeneği başvurusu işveren tarafından bir talep formu ve bundan faydalanacak işçilerin listesiyle birlikte İŞKUR’a verilmelidir. İŞKUR müfettişlerince incelenecek ve başvuru olumlu görülürse yönetim kurulu onayından sonra işçinin kendisine PTT BANK aracılığıyla ödeme yapılacaktır.

Bu süreçten sağlıklı bir şekilde çıkmak hepimizin temennisi. Umarız ülkece kaybımız daha fazla artmaz ve bu üzücü süreci en az kayıpla hızlı bir şekilde sonlandırırız. Ancak bu sırada herkes fedakarlık yapıyorsa da hak kayıplarına göz yummamalı, fırsatçılara karşı hukuki yollar mutlaka kullanılmalıdır.

*
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.